Lễ dạm ngõ cần chuẩn bị gì, ai nói gì
Lễ dạm ngõ là buổi nhà trai sang nhà gái thưa chuyện. Lễ vật, người đi, trình tự và mẫu câu thưa gửi cho đại diện hai nhà.

Lễ dạm ngõ là lần đầu nhà trai sang nhà gái thưa chuyện, để hai gia đình chính thức gặp nhau trước khi bàn đến ăn hỏi và ngày cưới. Lễ nhỏ, ít người, lễ vật đơn giản. Cái khó thường nằm ở lời ăn tiếng nói: ai đứng ra nói, nói thế nào cho đúng phép mà không gượng.
Bài này đi qua những việc hai nhà cần chuẩn bị, trình tự buổi gặp và mẫu câu thưa gửi để đại diện nhà trai, nhà gái chép lại dùng được ngay.
Lễ dạm ngõ là gì
Dạm ngõ, còn gọi là chạm ngõ hay lễ xem mặt, là nghi lễ mở đầu chuyện cưới hỏi của người Việt. Nhà trai mang lễ vật nhỏ sang nhà gái, xin phép cho hai bạn được qua lại, tìm hiểu để tiến tới hôn nhân. Ở miền Nam, nhiều nơi gọi buổi này là đám nói hoặc lễ đi nói.
Ngày xưa, người mai mối hẹn ngày trước, nhà trai còn gửi kèm tờ giấy ghi tên tuổi, ngày sinh của chàng trai để nhà gái xem. Bây giờ phần lớn các nhà làm gọn hơn nhiều: hai bạn thưa với bố mẹ, hai nhà hẹn ngày, rồi nhà trai sang chơi, mang theo chút lễ để tỏ lòng trân trọng.
Sau dạm ngõ, hai người được hai nhà coi là đã có hẹn ước, nhưng chưa phải đính hôn. Lễ hứa hôn chính thức là lễ ăn hỏi, làm sau đó bao lâu thì tùy hai nhà thu xếp.
Lễ dạm ngõ cần chuẩn bị gì
Phía nhà trai
- Lễ vật. Trầu cau là món gần như nhà nào cũng có, vì dạm ngõ theo lệ cũ chỉ cần cơi trầu. Ngày nay nhiều nhà mang thêm chè, rượu, bánh kẹo, hoa quả. Miền Trung có nơi kèm bánh đặc sản của vùng. Miền Nam hay có bánh phu thê, cặp rượu, cặp trà và mâm ngũ quả.
- Số lượng. Có nhà chuộng số chẵn cho có đôi có cặp, có nhà lại theo số lẻ. Sách báo cũng không thống nhất chuyện này, nên cách chắc nhất là hỏi khéo xem lệ nhà gái thế nào.
- Người đi. Thường gọn, chừng năm bảy người: chú rể, bố mẹ, ông bà hoặc vài cô dì chú bác ruột. Chọn sẵn một người làm trưởng đoàn, thường là bố chú rể hoặc một người lớn có vai vế trong họ.
- Giờ đến. Hẹn giờ cụ thể và đến đúng giờ. Nhà nào xem ngày giờ thì báo trước để hai bên khớp nhau.
Phía nhà gái
- Dọn nhà, lau bàn thờ, bày đĩa hoa quả lên bàn thờ.
- Chuẩn bị trà nước, bánh kẹo, chỗ để xe cho khách.
- Mời vài người thân ruột thịt ngồi cùng, như ông bà, cô chú.
- Chọn người đáp lời, thường là bố cô dâu. Bố mẹ ngại nói thì nhờ một bác, một chú quen việc họ.
- Muốn giữ khách lại thì chuẩn bị một bữa cơm thân mật. Bữa này không bắt buộc.
Phía hai bạn
Hai bạn là người nối hai nhà, nên việc của hai bạn là truyền tin cho rõ trước buổi gặp: nhà trai đi mấy người, mấy giờ đến, mang những gì, nhà gái có kiêng gì không. Nhà gái có lệ riêng về lễ vật thì cô dâu hỏi bố mẹ rồi báo sang, đừng để nhà trai phải đoán.
Trình tự buổi dạm ngõ
Bước 1. Nhà trai đến và chào hỏi
Nhà gái ra cổng đón, mời khách vào nhà, mời nước. Hai bên giới thiệu người đi cùng, hỏi thăm sức khỏe đôi câu cho bớt ngại.
Bước 2. Trưởng đoàn nhà trai thưa chuyện
Đại diện nhà trai nói lý do sang thăm, giới thiệu chú rể và xin phép trao lễ.
Bước 3. Nhà gái nhận lễ và thắp hương
Đại diện nhà gái đáp lời, nhận lễ vật rồi đặt lên bàn thờ tổ tiên, thắp hương. Có nhà để hai bạn cùng thắp hương sau khi hai bên đã thuận.
Bước 4. Hai nhà bàn chuyện tiếp theo
Đây là phần quan trọng nhất của buổi gặp. Hai bên thường bàn:
- Khi nào làm lễ ăn hỏi, khoảng bao nhiêu tráp, lễ vật theo lệ nhà gái ra sao.
- Dự kiến ngày cưới, cưới ở đâu, làm mấy lễ.
- Ai là người liên lạc giữa hai nhà từ giờ đến ngày cưới.
Buổi đầu chưa cần chốt hết. Hẹn lại để mỗi nhà về bàn thêm với họ hàng cũng được. Nhà nào có thói quen xem ngày thì đọc thêm Chọn ngày cưới năm 2027 trước khi ngồi bàn.
Bước 5. Dùng cơm hoặc xin phép ra về
Nhà gái mời cơm thì nhà trai ở lại dùng bữa. Không thì nhà trai xin phép về, hẹn ngày gặp lại.
Mẫu câu thưa gửi cho đại diện hai nhà
Các mẫu dưới đây viết cho trường hợp bố chú rể và bố cô dâu đứng ra nói, chú rể tên Minh, cô dâu tên Lan. Hai bạn thay tên và cách xưng hô cho đúng nhà mình. Người nói chỉ cần đọc to vài lần trước hôm đó, không cần thuộc lòng.
Đại diện nhà trai mở lời
Thưa ông bà, thưa anh chị, hôm nay gia đình tôi sang thăm, trước là để biết nhà, sau là có đôi lời muốn thưa chuyện với gia đình.
Tôi xin giới thiệu, đây là bà nhà tôi, cháu Minh con trai tôi, cùng hai bác bên nội cháu.
Thời gian qua cháu Minh với cháu Lan nhà mình tìm hiểu nhau. Hai cháu có ý muốn tiến tới, nên gia đình tôi sang xin phép ông bà, anh chị cho hai cháu được qua lại, để sau này tính chuyện trăm năm.
Gia đình tôi có chút lễ mọn theo phong tục, kính mong ông bà, anh chị nhận cho.
Đại diện nhà gái đáp lời
Dạ, gia đình tôi rất vui được đón ông bà và anh chị sang chơi.
Chuyện của hai cháu, nhà tôi cũng đã nghe cháu Lan thưa. Hai cháu thương nhau thì bố mẹ cũng mừng, gia đình tôi xin nhận lễ và đồng ý để hai cháu tìm hiểu.
Lễ của nhà trai, cho phép gia đình tôi đặt lên bàn thờ, thắp nén hương báo với ông bà tổ tiên.
Khi chuyển sang bàn việc
Nhà trai: Nhân hôm nay hai nhà gặp nhau, gia đình tôi muốn hỏi ý ông bà, anh chị về ngày ăn hỏi và lệ lễ vật bên nhà mình, để nhà tôi chuẩn bị cho chu đáo.
Nhà gái: Lệ bên nhà tôi cũng đơn giản. Ngày giờ thì để hai nhà xem thêm rồi báo nhau, miễn hai cháu thuận và hai bên đều tiện.
Khi ra về
Hôm nay được gia đình đón tiếp chu đáo, gia đình tôi xin cảm ơn. Có việc gì hai nhà cứ liên lạc qua hai cháu, hẹn ông bà, anh chị ngày gần nhất.
Mỗi vùng có cách nói riêng. Nếu hai nhà khác vùng, người nói cứ nói theo giọng và cách xưng hô quen của mình. Sự chân thành dễ nghe hơn một bài văn mẫu đọc vấp.
Những điều nên tránh trong buổi dạm ngõ
- Mang lễ quá to so với lệ nhà gái, khiến nhà gái khó xử khi đáp lễ.
- Nói thẳng chuyện tiền lễ, tiền cỗ khi hai nhà còn chưa quen. Những việc này hai bạn nên hỏi riêng bố mẹ trước rồi mới đưa ra bàn.
- Đi quá đông người, nhà gái phải lo chỗ ngồi.
- Để hai bạn ngồi im cả buổi. Chú rể nên chủ động rót nước, chào hỏi người lớn bên nhà gái.
Sau dạm ngõ là ăn hỏi
Dạm ngõ xong, việc tiếp theo là chuẩn bị lễ ăn hỏi: số tráp, đồ trong tráp, đội bê tráp. Phần này khác nhau nhiều giữa ba miền, có trong bài Lễ ăn hỏi gồm những gì. Muốn nhìn cả chuỗi lễ từ dạm ngõ đến báo hỷ, xem Các lễ trong đám cưới người Việt.
Khi hai nhà đã chốt ngày ăn hỏi và ngày cưới, hai bạn có thể làm thiệp sớm để báo lịch cho người nhà. Trên Hỷ Thiệp, một thiệp ghi được cả Lễ Đính Hôn, Lễ Vu Quy và Lễ Thành Hôn, mỗi lễ có giờ, địa chỉ và ngày âm riêng.
Làm thử một tấm thiệp trên Hỷ Thiệp. Tạo, sửa và xem trước đều miễn phí, ưng rồi mới trả phí để gửi khách.