Lễ thành hôn là gì? Trình tự đón dâu ở nhà trai
Lễ thành hôn là gì, khác lễ cưới thế nào, nhà trai làm theo những bước nào khi dâu về, nên mời ai và ghi lên thiệp ra sao.

Lễ thành hôn là lễ cưới ở nhà trai, làm khi đoàn rước dâu đưa cô dâu về tới nhà. Nhà trai thắp hương báo tổ tiên rằng nhà có thêm người, ra mắt cô dâu với họ hàng rồi mời khách dự tiệc. Trên thiệp, nhà trai ghi "Lễ Thành Hôn", nhà gái ghi "Lễ Vu Quy".
Bài Các lễ trong đám cưới người Việt đã tóm mỗi lễ một đoạn. Bài này đi sâu vào phần việc của nhà trai: ai lo việc gì, làm theo thứ tự nào, mời ai và ghi gì lên thiệp.
Lễ thành hôn là gì, khác lễ cưới thế nào
"Thành hôn" nghĩa là nên vợ nên chồng. Trong cách nói hằng ngày, "lễ cưới" là cả ngày cưới, gồm lễ vu quy ở nhà gái, lễ rước dâu và lễ thành hôn ở nhà trai. Lễ thành hôn là phần của nhà trai trong ngày đó.
Hai chữ này quan trọng khi in thiệp. Khách nhận thiệp "Lễ Thành Hôn" biết mình là khách nhà trai, đến nhà trai hoặc nhà hàng nhà trai đặt. Nếu hai nhà gộp chung một tiệc, cách ghi tên lễ do hai nhà thống nhất, miễn khách đọc là hiểu.
Ai chủ trì, ai lo việc ở nhà trai
- Người chủ hôn: bố chú rể, hoặc ông, bác trưởng họ. Người này thắp hương báo tổ tiên khi dâu về.
- Người đại diện phát biểu: thường chính là người đã dẫn đoàn đi đón dâu. Người này cảm ơn nhà gái và giới thiệu cô dâu với họ hàng.
- Người trải giường cưới: theo tục cũ, nhà trai nhờ một bà lớn tuổi, hiền hậu, đông con cháu trải chiếu, sắp gối cho phòng cưới.
- Người tiếp đoàn nhà gái: sắp chỗ ngồi, mời nước, để ý đoàn đưa dâu không bị bỏ lơ.
- Người dẫn chương trình: khi tiệc làm ở nhà hàng, thường có người dẫn lo phần nghi thức trên sân khấu.
Trình tự lễ thành hôn ở nhà trai
Trình tự sau là khung hay gặp. Tùy địa phương và tùy nhà, các bước có thể thêm bớt.
Bước 1. Chuẩn bị trước khi dâu về
Trong lúc đoàn đi đón dâu, người ở nhà dọn bàn thờ, bày lễ, kê chỗ ngồi cho đoàn nhà gái và sửa soạn phòng cưới. Cần có người nắm giờ, biết khi nào đoàn sắp về để ra ngõ đón.
Bước 2. Đón dâu vào nhà
Ở miền Bắc, có nơi còn giữ tục mẹ chồng cầm bình vôi tạm tránh mặt khi cô dâu bước vào, mong mẹ chồng nàng dâu về sau êm ấm. Xưa có nơi còn đặt chậu than hồng trước ngưỡng cửa cho cô dâu bước qua. Nay ít nhà làm những tục này, nhà nào làm thì bố mẹ chồng sẽ dặn trước.
Bước 3. Lễ gia tiên nhà trai
Người chủ hôn thắp hương báo tổ tiên. Sau đó cô dâu chú rể cùng thắp hương, vái lạy. Đây là lần đầu cô dâu ra mắt tổ tiên nhà chồng.
Bước 4. Bố mẹ chồng nhận lễ, tặng quà
Hai bạn chào bố mẹ chú rể. Bố mẹ chồng thường tặng quà cho con dâu, như tiền mừng hoặc nữ trang. Bố mẹ dặn dò con đôi lời.
Bước 5. Ra mắt họ hàng hai bên
Đại diện nhà trai phát biểu, cảm ơn nhà gái đã gả con và giới thiệu cô dâu với họ hàng. Chú rể dẫn cô dâu đi chào quan viên hai họ, ai lớn tuổi thì chào trước.
Bước 6. Đưa dâu vào phòng cưới
Cô dâu được đưa vào phòng cưới, nơi giường chiếu đã được trải sẵn. Có nhà làm phần này ngay sau lễ gia tiên, có nhà để tối mới làm.
Bước 7. Tiệc thành hôn
Nhà trai mời khách và đoàn nhà gái dự tiệc. Nếu tiệc ở nhà hàng, hai nhà nên có mặt trước giờ đón khách khoảng nửa tiếng. Phần nghi thức trên sân khấu, như rót rượu, cắt bánh, trao nhẫn, do người dẫn chương trình điều phối.
Buổi tối hoặc ngay trong lễ, có nhà làm thêm lễ hợp cẩn: vợ chồng cùng uống chung chén rượu. Đọc thêm ở bài Lễ hợp cẩn và trao nhẫn cưới.
Nên mời ai đến lễ thành hôn
- Họ hàng nội ngoại nhà trai.
- Hàng xóm, bạn bè, đồng nghiệp của bố mẹ chú rể.
- Bạn của chú rể.
- Đoàn đưa dâu của nhà gái.
Đoàn đưa dâu là khách đặc biệt: họ hàng gần của cô dâu, đi theo xe hoa sang nhà trai. Nhà trai nên hỏi trước số người đi đưa dâu, xếp bàn riêng gần chỗ ngồi của gia đình và tính vào số mâm. Cách tính số mâm từ danh sách khách có trong bài Tính số mâm cỗ cưới.
Lễ thành hôn cách các lễ khác bao lâu
- Lễ ăn hỏi: trước ngày cưới vài ngày, vài tuần hoặc vài tháng, tùy nhà.
- Lễ vu quy: cùng ngày, hoặc hôm trước nếu nhà gái đãi tiệc trước.
- Lễ rước dâu: ngay trước lễ thành hôn, thường cùng buổi sáng.
- Lễ hợp cẩn: tối cùng ngày, hoặc gộp vào lúc làm lễ.
- Lễ lại mặt: sau ngày cưới một, hai hoặc bốn ngày, tùy nơi.
Đường đi của đoàn từ nhà gái về nhà trai có trong bài Trình tự lễ rước dâu.
Ghi lễ thành hôn trên thiệp nhà trai
Thiệp nhà trai nên có:
- Tên lễ: Lễ Thành Hôn.
- Tên bố mẹ chú rể, thứ bậc của chú rể trong nhà (trưởng nam, thứ nam, út nam), địa chỉ nhà trai.
- Giờ, ngày dương và ngày âm.
- Nơi đãi tiệc, có địa chỉ cụ thể.
- Với họ hàng đi đón dâu: thêm giờ xuất phát.
Trên Hỷ Thiệp, "Lễ Thành Hôn" có sẵn trong danh sách sự kiện, mỗi sự kiện có ngày, giờ, địa điểm, ngày âm và lịch trình riêng. Thiệp có tùy chọn hiện tên nhà trai trước. Khách bấm xác nhận tham dự cho đúng lễ mình đến, kèm số người. Trang quản lý cộng tổng số khách theo từng lễ, giúp nhà trai biết cần đặt bao nhiêu mâm.
Lễ thành hôn là lễ của nhà trai, nên bố mẹ chú rể quyết định cách làm. Hai bạn cần chốt sớm ba việc: giờ dâu về, người chủ hôn và số người đi đưa dâu của nhà gái. Có ba thứ đó rồi thì tạo thiệp Lễ Thành Hôn trên Hỷ Thiệp. Làm thử miễn phí, ưng rồi mới trả một lần để gửi khách.